Al jarenlang zorgen De Lijn en Siemens met de Kusttram voor een vlotte verbinding tussen de Vlaamse kuststeden. Siemens stond in voor de installatie van alle tractiestations, met uitzondering van de stelplaats. Die tractiestations vormen het aansluitingspunt van de tram op het elektrisch hoogspanningsnet. Het partnerschap ontstond na een openbare aanbestedingsprocedure waarbij Siemens als voordeligste en technische best geplaatste partij uit de bus kwam.

“De tractiestations zijn het kloppend hart van de Kusttram. Zonder dit maatwerk van Siemens kan De Lijn de tramlijn niet exploiteren,” legt Dirk Joris, Project manager bij De Lijn uit. In totaal zijn er 14 tractiestations over de hele kustlijn, een afstand van ruim 70 kilometer. Ze staan in voor de voeding van de bovenleiding en voorzien de tram dus van elektrische stroom. In 2016 bouwde Siemens een nieuw tractiestation in Koksijde. Het nieuwe station zorgt voor elektriciteit op de tramlijn tussen De Panne en Nieuwpoort, een strook van een tiental kilometer.

De operabiliteit van de kusttram gegarandeerd

Na 30 jaar was de technische infrastructuur van het tractiestation in Koksijde niet meer up-to-date en voldeed het niet langer aan de normering inzake personenveiligheid. Het was dringend aan vervanging toe: zowel de veroudering als het gebrek aan digitalisering werden met de bouw van het nieuwe station aangepakt.

Prioritair hierbij was de garantie dat de Kusttram te allen tijde moest blijven rijden, zeker tijdens het hoogseizoen.

Daarom maakt het tractiestation gebruik van het redundantieprincipe. Hiermee bouwde Siemens extra zekerheid in en blijft de operationele werking tegelijk gegarandeerd.

Technisch huzarenstukje

Het tractiestation in Koksijde is eerder uitzonderlijk: het bevindt zich in de kelder van een appartementsgebouw. Dat brengt een reeks unieke uitdagingen met zich mee.

Allereerst moest alle materiaal voor de bouw van het tractiestation langs een steile oprit naar binnen worden gebracht. Een huzarenstukje waarbij de grootste voorzichtigheid geboden was om beschadigingen te vermijden.

Een tractiestation produceert ook heel veel warmte en dient te zijn voorzien van een ventilatiekoker. In Koksijde garandeert een aangepast filtersysteem in een decoratieve duinengordel dat er geen zand in het ventilatiesysteem terechtkomt.

Bovendien zorgen de delicate kabels die de bovenleiding van stroom voorzien in Koksijde ook voor een unieke situatie. Daar liggen ze namelijk boven het tractiestation. Dat vereiste een aangepaste inrichting binnen in het station. Ook de kabelbeveiliging, voorzien door de specifieke beveiligingsrelais van Siemens, is essentieel, alsook het onderscheid dat gemaakt moet kunnen worden tussen een vertrekkende tram en een eventuele elektrische fout.

Ten slotte is bij elektrificatieprojecten ook brandveiligheid een topprioriteit: Siemens installeerde aparte branddeuren, deelde het station op in compartimenten en goot een isolerende vloer. Het tractiestation in Koksijde voldoet dan ook volledig aan de EMC-wetgeving.

Redundante oplossing met een efficiënt management

De oplossing van Siemens om deze uitdagingen het hoofd te bieden, is tweeledig. Enerzijds gebruikt Siemens in alle tractiestations het redundantieprincipe, waarbij er steeds voldoende back-up is zodat de stroom nooit volledig kan uitvallen. Als ultieme veiligheidsbuffer werd bovendien ook een UPS met batterijmodule geplaatst. Zo garandeert Siemens dat de essentiële functies van het station ook bij een eventuele stroompanne in stand blijven.

Anderzijds zet Siemens in het nieuwe tractiestation van Koksijde ook sterk in op digitalisering. Via een beveiligde verbinding maakten ze besturing vanop afstand mogelijk, en het Human Machine Interface (HMI) staat in voor efficiënt machinebeheer en brengt een historie van alle alarmen en storingen binnen handbereik. Zo kan de beheerder steeds tijdig ingrijpen om de situatie te stabiliseren en te controleren.

State-of-the-art tractiestation in een minimum van tijd.

Op enkele maanden tijd voorzag Siemens De Lijn van een nieuw, state-of-the-art tractiestation in Koksijde. Van voorontwerp over leverancierscontact tot de bouw en de testen achteraf, het project werd van a tot z gedragen door de ingenieurs van Siemens.

Dirk Joris (Projectmanager) en Patrick Brandt (Hoofd Vaste installaties) bij De Lijn Centrale Diensten bij hun tractiestation in Koksijde

Het eindresultaat is een veiliger, kleiner maar tegelijk performanter tractiestation dat optimaal is uitgerust om de moderne mobiliteitsuitdagingen het hoofd te bieden. Het onderstation in Koksijde is digitaler dan ooit: alles is configureerbaar en programmeerbaar, waardoor veel sneller kan ingespeeld worden op welke situatie zich ook voordoet.

Nu de verschillende machines in het tractiestation met elkaar communiceren en beschikken over de nodige intelligentie, ligt de volgende stap voor de hand: communicatie naar de buitenwereld toe (facility management) en communicatie onderling tussen de verschillende tractiestations van de Kusttram.

Contact voor meer informatie: gertjan.mutert@siemens.com

 

De troeven van Siemens

  • Uitgebreide branchekennis, ervaring in productietechnologie en een ruime expertise in elektrificatieprojecten en digitalisering: essentiële ingrediënten voor succes die Siemens als geen ander met elkaar weet te integreren.
  • Ervaring delen: de onderhoud- en interventieteams van De Lijn krijgen een week lang een intensieve opleiding door Siemens, deels on-site en deels theoretisch. Voor complexere technische vraagstukken kunnen ze ook blijvend terecht bij de experten van Siemens voor advies.
  • Uitstekende service: implementatie-, product- en systeemondersteuning is inbegrepen in de eerste zes maanden na ingebruikstelling van het nieuwe tractiestation.